2 Yıllık Üniversite Mezunları Yedek Astsubay Olabilir Mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme
Toplumsal Cinsiyet ve Yedek Astsubaylık
Sokakta yürürken, metroda, iş yerinde ya da kafede etrafıma bakarken, çoğu zaman toplumsal cinsiyet rollerinin, kadın ve erkeklerin farklı sosyal alanlardaki deneyimlerini nasıl şekillendirdiğini düşünmeden edemiyorum. Yedek astsubaylık konusu da, toplumsal cinsiyet açısından özellikle dikkat edilmesi gereken bir konu. Yedek astsubaylık, Türk Silahlı Kuvvetleri’nde askerlik hizmetini yerine getiren ancak belirli bir rütbeye sahip olan kişilere verilen unvandır. Ancak, burada önemli olan nokta, bu unvanın genellikle erkeklere özgü olarak algılanmasıdır. Toplumda askerlik, erkeklik ve güç arasındaki ilişki genellikle “erkek işi” olarak görülüyor. Oysa 2 yıllık üniversite mezunu gençlerin yedek astsubay olabilmesi, bu toplumsal algının ne kadar eski olduğunu ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda hala kat edilecek çok yol olduğunu gösteriyor.
Birçok kadın, askerlik hizmeti ve askerlikteki rolleri cinsiyet nedeniyle dışarıda bırakılmış durumda. Kadınların yedek astsubaylık gibi görevlerde yer alması, toplumun geleneksel erkeklik anlayışını sorgulatıyor ve bu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle mücadelede önemli bir adım olabilir. Ancak, şu anki sistemde kadınlar için böyle bir fırsat pek mümkün değil. Erkeklerin askerlikte yer almasının bir gereklilik olarak görüldüğü ve kadınların bu rollerde daha az yer aldığı bir toplumda, 2 yıllık üniversite mezunlarının yedek astsubaylıkla tanışması, kadınların da bu alandaki temsillerini güçlendirebilir.
Çeşitlilik ve Farklı Grupların Yedek Astsubaylık İhtimali
İstanbul’da, toplu taşımalarda ve günlük hayatın içinde gözlemlediğim şeylerden biri, toplumda farklı grupların kendilerini hangi alanlarda ifade edebildikleri. Eğitim, etnik köken, sosyoekonomik durum, yaş ve cinsiyet gibi etkenler, insanların hayatlarında belirleyici bir rol oynuyor. 2 yıllık üniversite mezunları, belirli bir eğitimi tamamlamış olmalarına rağmen, genellikle kendi eğitim seviyelerine uygun işler bulmakta zorlanıyorlar. Bu grup, özellikle gençler arasında büyük bir işsizlik oranına sahip. Dolayısıyla, yedek astsubaylık gibi devletin sağladığı bir fırsat, bu kişilerin hem sosyal güvencelerini artırmalarına hem de toplumsal düzeyde daha fazla çeşitlilik ve temsiliyet görmelerine olanak tanıyabilir.
Bir örnek vermek gerekirse, Beyoğlu’nda gördüğüm birkaç gencin, bir kafede toplandığını düşünün. Onlar, üniversiteyi bitirmiş ama hala iş bulamamış gençler. Bir kısmı da, herhangi bir işte çalışmaya devam ediyor ya da geçici işler yapıyor. Onların hayalleri arasında kamu sektöründe bir iş bulmak var. Bu gençlerin, 2 yıllık üniversite mezunu olmalarına rağmen, yedek astsubaylık gibi görevlerde yer almamaları, aslında iş gücü piyasasında fırsat eşitsizliğine dair bir başka örnek. Farklı gruplar, devletin sağladığı eşit haklar çerçevesinde kendilerini ifade edebilselerdi, toplum daha adil ve kapsayıcı bir yer olabilirdi.
Sosyal Adalet ve 2 Yıllık Üniversite Mezunlarının Fırsat Eşitliği
Sosyal adalet, sadece gelir dağılımı veya eğitim imkanlarıyla ilgili değil; aynı zamanda fırsat eşitliğiyle de ilgilidir. Bugün, 2 yıllık üniversite mezunlarının devlet kadrolarında, özellikle yedek astsubaylık gibi görevlerde yer alabilmesi, sadece bir iş olanağı sağlamaktan daha fazlasını ifade eder. Bu durum, daha geniş bir sosyal adalet anlayışına kapı aralar. İnsanların eğitim seviyelerine ve mesleklerine bakılmaksızın eşit fırsatlara sahip olması gerektiği anlayışı, toplumun daha adil ve dengeli bir yapıya kavuşmasına yardımcı olabilir.
Gözlemlediğim bir diğer şey, eğitimli iş gücünün pek çoğunun hala vasıfsız işler yapmak zorunda kalması. 2 yıllık üniversite mezunu gençler için devletin sağladığı imkanlar sınırlı. Yedek astsubaylık, bu grubun devletle olan bağlarını güçlendirebilir ve sosyal adaletin sağlanmasına yardımcı olabilir. Ancak burada, özellikle gençlerin daha iyi şartlar altında çalışmalarını sağlayacak bir sistemin kurulması gerektiği aşikâr. Çeşitli toplumsal gruplara eşit fırsatlar sunulması, daha sürdürülebilir bir toplum yapısının temellerini atar.
Sonuç: Toplumsal Yapıyı Dönüştürme Fırsatı
Yedek astsubaylık meselesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından düşündüğümüzde önemli bir fırsat sunuyor. 2 yıllık üniversite mezunları için yedek astsubaylık gibi devlet hizmetleri, sadece işsizlik sorununu çözmekle kalmaz; aynı zamanda toplumsal cinsiyet, etnik köken ve sınıf gibi faktörlerin de etkilediği sosyal eşitsizlikleri aşmada önemli bir adım olabilir. Sonuçta, bu gençlerin bu görevlerde yer alması, toplumsal yapıyı dönüştürme adına kritik bir fırsat sunuyor. Yedek astsubaylık gibi fırsatların toplumsal eşitliği güçlendireceği, bu yeni düzenin her kesimi kapsayacak şekilde şekillenmesi gerektiği aşikar.